HH. Martelaren van Gorkum

De geschiedenis van de HH. Martelaren van Gorkumkerk.
De kerk van den Berndijk (aan de Erasstraat in Kaatsheuvel) werd in de jaren 1894-1895 niet als parochiekerk gebouwd, maar als hulpkerk van de parochie Kaatsheuvel. Die parochie telde toen ruim 3300 communicanten en werd bediend door een pastoor met drie kapelaans. De aan de onthoofding van de heilige Johannes de Doper toegewijde kerk in de Hoofdstraat was te klein, maar niet versleten. Pastoor J.C. de Bont wilde een nieuwe kerk bouwen ‘tegen het oprukkende protestantse geloof’. Vijf protestantse kerken omringden zijn uitgebreide parochie, terwijl er nog een in aanbouw was. Als kerktitel koos hij de Martelaren van Gorkum, omdat zij volhardend waren geweest in hun geloof. De hulpkerk zou onder zijn bewind blijven, maar bediend worden door een van zijn kapelaans.

In 1894 kon begonnen worden met de bouw, nadat het jaar tevoren de bouwplannen van architect P.T. Stornebrink een aantal keren door de bisschop waren afgekeurd: ‘voor 42.500 gulden was wel iets schoners te krijgen’ was een van de bisschoppelijke commentaren. De totale bouwkosten van de kerk bedroegen ruim fl.57.000,-; deze werden grotendeels betaald door de kerkenkas van de moederparochie. Ongeveer fl.10.000,- werd bijeengebracht door de pastoor met zijn kapelaans en hun familie en kennissenkring. De neo romaanse kruiskoepelkerk met twee torens werd op 23 april 1895 door pastoor De Bont ingezegend. Er waren 250 zitplaatsen op een communicantental van 500.

Op 13 oktober 1897 werd de oprichtingsakte van Berndijk voorgelezen en A.J.M. Sweens, kapelaan te Kaatsheuvel, als pastoor van de nieuwe parochie geinstalleerd. In november 1895 was hij al door deken-pastoor J. Wijne van Waspik als kandidaat aan de bisschop voorgedragen.  In 1898 werd een aantal min of meer verplichte devotiebroederschappen opgericht, maar ook een afdeling van de Vincentiusvereniging. Kapelaan Sweens probeerde het ook met de ‘Erewacht van het Heilig Sacrament’.

In de kerk werden twee relieken vereerd van de Martelaren. De eerste draagt het opschrift ‘S.S. M.M. Gorc.’ (‘H[eilige] M[artelaren] van Gork[um]’). Eind juni 1899 verzocht pastoor Sweens aan de bisschop van Den Bosch, W. van de Ven, om het reliek openbare verering ervan toe te staan. Later is daar nog een reliek met het opschrift ‘S.S. Mart. Gorcomiensium’ (‘H. Mart[elaren] van Gorkum’) bijgekomen. 

Pastores van de HH. Martelaren van Gorkumkerk

Pastoor Sweens (1897-1906)

 

Pastoor Eras (1906-1917)
Pastoor Sweens (1897-1906)   Pastoor Eras (1906-1917)
 
Pastoor Van Enschot (1917-1945)   Pastoor Van Roosmalen (1945-1950)
   Pastoor van Dijk
Pastoor Rietra (1950-1978)   Pastoor Van Dijk (1978-1985)
Pastoor Van Bragt  
Pastoor Van Bragt (1985-2001)  

Pastoor Groos (2001-2002
Klik hier voor het huidige
pastorale team

Overlijdensbericht pastoor Sweens (1906)
Pastoor Sweens +
De ZeerEerw. heer Sweens, pastoor der parochie Berkdijk onder de gemeente Kaatsheuvel heeft thans het tijdelijke met het eeuwige verwisseld.
Geboren te 's-Hertogenbosch in 1865 werd hij in Mei 1889 tot Priester gewijd.
Weldra volgde de benoeming tot kapelaan te Raamsdonk en hier onderscheidde de overledene zich zoozeer dat toen in 1896 door wijlen Pastoor de Bont z.g. onder Kaatsheuvel op Berkdijk een nieuwe parochielkerk met pastorie was opgericht, het oog van onzen Bisschop viel op den jeugdigen kapelaan Sweens. Alzoo heeft dan deze parochie haar algemeen geachten en beminden Herder na een langdurig en geduldig lijden, verloren.
(ps. webmaster: pastoor Sweens werd 40 jaar)

Overlijdensadvertentie pastoor Van Enschot (1945).
Tot onze diepe droefheid overleed heden in het St. Elisabeth Ziekenhuis te Tilburg, zacht en kalm, na een kortstondig ziekte, tijdig voorzien van de H. Sacramenten der Stervenden, geheel overgegeven aan Gods H. Wil, in den ouderdom van 73 jaren, onze beminde Heerbroer, Zwager en Heerom de Zeer Eerw. Heer Johannes Henricus Pius van Enschot Pastoor der Parochie v.d. H. H. Martelaren van Gorcum te Berndijk (Kaatsheuvel) in het 28ste jaar van zijn Pastoraat.
Goirle:
Mevr. Wed. Chr. van Enschot-Willekens en Zoon
Joz. van Enschot
Alph. van Enschot, Pastoor
Goirle 12 Maart 1945

Bidprentje pastoor Van Bragt (2001)
Ter dankbare herinnering aan Piet van Bragt, Petrus Maria Marinus Vincentius, pastoor van de H.H.. Martelaren van Gorkum, Parochie Berndijk te Kaatsheuvel. Hij werd geboren op 19 juli 1938 te Boxtel. Op 8 juni 1963 werd hij door Mgr. Bekkers tot priester gewijd. Op 4 september 2001 is hij na een slopende ziekte, gesterkt door het sacrament der Zieken, vol overgave in zijn eigen parochie overleden.
In een plechtige eucharistieviering hebben wij afscheid van hem genomen en hem begraven op de parochiebegraafplaats op 8 september 2001 te Kaatsheuvel.

Opgegroeid in Boxtel, als enige zoon van een smid, had zijn vader hem voorbestemd als opvolger in de zaak. Dit ging echter niet door, want zoonlief ging studeen en werd priester gewijd op 8 juni 1963 te 's-Hertogenbosch. Na zijn priesterwijding werd hij benoemd tot kapelaan in de parochie St. maarten te Tilburg, de Reit. Daar heeft hij gewerkt tot 1969. Toen volgde zijn benoeming tot kapelaan in de St. Jansparochie te Kaatsheuvel. Onderwijl legde hij zich toe om de katechese op de basisscholen nieuw leven in te blazen, hetgeen resulteerde dat hij in 1981 full-time als katecheet werkzaam was.
Op 1 oktober 1985 volgde zijn benoeming tot pastoor in de parochie Berndijk te Kaatsheuvel. Bijna 16 jaar heeft hij daar mogen werken en in die tijd maakte hij van deze parochie een bloeiende geloofsgemeenschap Onder zijn bezielende leiding kwam een grootscheepse restauratie van het kerkgebouw tot stand.
De mensen uit de parochie typeren hem als een pastoor van en tussen de mensen. Zijn prioriteit lag bij de mensen, bij elke mens. iedereen had graag met hem te doen. Mensen konden op hem rekenen. Hij was de eenvoud zelve, zijn kracht lag in het woord. In eenvoudige korte bewoordingen kon hij treffend zijn geloofsovertuiging uitdragen, al botste het wel eens met visies van anderen. Getroffen door een ongeneeslijke ziekte was hij dankbaar voor alle assistentie die hem geboden werd.
Met dezelfde overgave waarmee hij heeft geleefd, is hij ook gestorven.
Piet, bedankt.
Wij blijven met elkaar verbonden door de band van de liefde, die zijn oorsprong vindt in God.

Truus Beerens-van Riel
Familie Van Bragt
Kerkbestuur parochie Berndijk
Werkgroep Eredienst